Brutto równa się netto, czyli złota era zleceniobiorcy

Zatrudnienie osoby do 26. roku życia, która posiada status studenta (lub ucznia), na podstawie umowy zlecenia to absolutny wyjątek w polskim systemie podatkowo-składkowym. Dla takiej osoby kwota brutto na umowie jest dokładnie równa kwocie netto wypłacanej na konto.

Wynika to z dwóch nakładających się na siebie ulg:

  • Brak składek ZUS: Zleceniobiorca-student do 26. roku życia nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu tej umowy.
  • PIT-0 dla młodych: Dochody do limitu 85 528 zł rocznie są całkowicie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.
Dzięki temu mechanizmowi całkowity koszt po stronie pracodawcy jest równy wynagrodzeniu brutto zleceniobiorcy. To sprawia, że studenci są najbardziej pożądaną grupą na rynku prac dorywczych i sezonowych.

Ile zyskuje pracodawca? Porównanie kosztów

Brak potrąceń dotyczy nie tylko pracownika, ale zdejmuje też cały ciężar dodatkowych narzutów z pracodawcy (brak składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, Fundusz Pracy czy FGŚP).

Porównanie kosztów (Umowa zlecenie na 5 000 zł brutto)

przewiń →

Składnik Student do 26 r.ż. Standardowy zleceniobiorca*
Wynagrodzenie brutto 5000,00 zł 5000,00 zł
ZUS potrącany z pensji (społeczne + zdrowotne) 0,00 zł 962,33 zł
Zaliczka na podatek PIT 0,00 zł 426,00 zł
Wypłata "na rękę" (Netto) 5000,00 zł 3611,67 zł
Składki ZUS finansowane przez pracodawcę 0,00 zł 1019,00 zł
Całkowity koszt pracodawcy 5000,00 zł 6019,00 zł
*Kalkulacja dla standardowego zleceniobiorcy (powyżej 26 lat) niekorzystającego z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, z zastosowaniem standardowych 20% kosztów uzyskania przychodu (KUP).

przewiń →

Koszty zatrudnienia a wypłata netto (przy 5000 zł brutto)

Pułapki i błędy kadrowe – kiedy wkracza ZUS?

Wielu przedsiębiorców żyje w błędnym przekonaniu, że wystarczy posiadać legitymację ważną do 31 października, aby uniknąć ozusowania. To skrajnie niebezpieczne założenie, które regularnie kończy się koniecznością dopłaty zaległych składek wraz z odsetkami.

Utrata statusu studenta następuje:

  • W dniu złożenia egzaminu dyplomowego (obrony pracy licencjackiej lub magisterskiej), a w przypadku kierunków lekarskich – w dniu złożenia ostatniego wymaganego regulaminem egzaminu.
  • W dniu skreślenia z listy studentów.
Ukończenie 26 lat to drugi punkt zapalny. Zwolnienie z ZUS przestaje obowiązywać dokładnie w dniu 26. urodzin zleceniobiorcy, a nie na koniec miesiąca czy roku. Wynagrodzenie za pracę wykonaną od tego dnia musi zostać w pełni ozusowane.

Wymogi formalne i stawka godzinowa

Umowa zlecenie ze studentem nadal podlega przepisom o minimalnej stawce godzinowej. Pracodawca musi prowadzić ewidencję przepracowanych godzin, aby w razie kontroli z Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) udowodnić, że wypłacone wynagrodzenie podzielone przez liczbę godzin nie jest niższe niż ustawowe minimum.

Podstawa prawna: Art. 6 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1230) oraz art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-0 dla młodych).