Kto musi tworzyć ZFŚS w 2026 r.?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych tworzą obowiązkowo pracodawcy, którzy na dzień 1 stycznia zatrudniają co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty (oraz jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe bez względu na liczbę zatrudnionych). Pracodawcy zatrudniający 20–49 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty tworzą fundusz na wniosek zakładowej organizacji związkowej. Pozostali – a więc większość małych firm – mogą wybrać: tworzyć fundusz dobrowolnie, wypłacać świadczenie urlopowe albo nie robić ani jednego, ani drugiego.

Uwaga na dwa szczegóły, które decydują o obowiązku: liczy się przeliczenie na pełne etaty (10 osób na pół etatu to 5 etatów), a stan zatrudnienia ocenia się raz w roku, 1 stycznia – wzrost zatrudnienia w trakcie roku nie tworzy obowiązku od razu.

Obowiązki socjalne pracodawcy według wielkości zatrudnienia (stan na 1 stycznia)

przewiń →

Zatrudnienie (pełne etaty) ZFŚS Świadczenie urlopowe Rezygnacja
Poniżej 20 Dobrowolny Może wypłacać (do 2943,23 zł) Możliwa – informacja dla pracowników do 31 stycznia
20–49 Dobrowolny, obowiązkowy na wniosek związku Może wypłacać, jeśli nie tworzy funduszu Możliwa – w regulaminie wynagradzania lub układzie, a bez nich informacja do 31 stycznia
50 i więcej Obowiązkowy Nie dotyczy Możliwa tylko przez postanowienie układu zbiorowego lub regulaminu wynagradzania (uzgodnione ze związkami lub z pracownikami wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów)
Jednostki budżetowe Obowiązkowy bez względu na zatrudnienie Nie dotyczy Niemożliwa

Odpis na ZFŚS w 2026 r. – kwoty

Podstawą odpisu jest przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w jego drugim półroczu – ta z kwot, która jest wyższa. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 19 lutego 2026 r. przeciętne wynagrodzenie w 2025 r. wyniosło 7770,04 zł, a w drugim półroczu 2025 r. – 7848,60 zł, i to ta kwota stanowi podstawę w 2026 r. Odpis podstawowy (37,5%) wynosi 2943,23 zł na jednego zatrudnionego w normalnych warunkach – o 219,83 zł więcej niż w 2025 r.

Odpisy i zwiększenia na ZFŚS w 2026 r. (podstawa 7848,60 zł)

przewiń →

Rodzaj odpisu Stopa Kwota rocznie
Odpis podstawowy na zatrudnionego w normalnych warunkach 37,5% 2943,23 zł
Na pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze 50% 3924,30 zł
Na pracownika młodocianego – I rok nauki 5% 392,43 zł
Na pracownika młodocianego – II rok nauki 6% 470,92 zł
Na pracownika młodocianego – III rok nauki 7% 549,40 zł
Zwiększenie na osobę z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności (fakultatywne) 6,25% 490,54 zł
Zwiększenie na emeryta lub rencistę objętego opieką socjalną (fakultatywne) 6,25% 490,54 zł
Zwiększenie przy prowadzeniu żłobka lub klubu dziecięcego – na każdego pracownika, pod warunkiem przeznaczenia tego zwiększenia na ten cel 7,5% 588,65 zł

przewiń →

Odpis podstawowy na ZFŚS w latach 2024–2026 (zł)

Terminy: 31 maja i 30 września

Równowartość odpisów pracodawca przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy funduszu w dwóch transzach: co najmniej 75% do 31 maja i pozostałą część do 30 września danego roku. Odpis nalicza się na podstawie planowanej przeciętnej liczby zatrudnionych, a na koniec roku koryguje do faktycznej przeciętnej liczby (do 31 grudnia). Odpisy i zwiększenia stanowią koszt uzyskania przychodu pracodawcy – ale dopiero po przelaniu środków na rachunek funduszu.

Na co można wydawać środki i czym jest kryterium socjalne

Fundusz finansuje wyłącznie działalność socjalną: wypoczynek (dofinansowanie urlopu, „wczasy pod gruszą", kolonie dzieci), działalność kulturalno-oświatową i sportowo-rekreacyjną (bilety, karnety, imprezy), opiekę nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych i przedszkolach, pomoc materialną – rzeczową lub finansową (zapomogi, paczki świąteczne, bony) – oraz zwrotną lub bezzwrotną pomoc na cele mieszkaniowe. Nie można z niego finansować szkoleń zawodowych, dojazdów do pracy, ubezpieczeń grupowych ani pakietów medycznych.

Przyznawanie świadczeń oraz ich wysokość uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. To tzw. kryterium socjalne – i jest ono warunkiem korzystania ze zwolnień składkowych. Pracodawca ma prawo żądać oświadczenia o dochodach na osobę w gospodarstwie domowym (a w uzasadnionych przypadkach dokumentów), przy czym dane te przetwarza wyłącznie w celu przyznania świadczenia i przegląda nie rzadziej niż raz w roku, usuwając zbędne.

„Wszystkim po równo" to najdroższy błąd w ZFŚS. Jeżeli paczki świąteczne, karty przedpłacone czy dofinansowanie wypoczynku trafiają do każdego pracownika w tej samej kwocie, bez badania sytuacji socjalnej, ZUS traktuje je jak zwykły przychód ze stosunku pracy i dolicza składki – często za 5 lat wstecz, z odsetkami. Wystarczy prosta tabela progów dochodowych w regulaminie funduszu, aby zwolnienie było bezpieczne.

ZFŚS a składki ZUS i podatek PIT

Składki ZUS

Świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach ZFŚS są zwolnione ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne – bez limitu kwotowego – pod warunkiem, że zostały przyznane zgodnie z ustawą i regulaminem, czyli z zastosowaniem kryterium socjalnego. Świadczenie urlopowe wypłacane na podstawie ustawy o ZFŚS (do wysokości odpisu podstawowego) również nie podlega składkom.

Podatek dochodowy

Świadczenia pieniężne i rzeczowe sfinansowane w całości ze środków ZFŚS są zwolnione z PIT do wysokości 1000 zł w roku podatkowym na pracownika (art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT). Zwolnienie nie obejmuje bonów, talonów i innych znaków uprawniających do wymiany na towary lub usługi. Nadwyżka ponad 1000 zł podlega opodatkowaniu (ale nadal nie oskładkowaniu). Odrębnie i bez limitu zwolnione jest dofinansowanie z ZFŚS opieki nad dzieckiem w żłobku, klubie dziecięcym lub przedszkolu (pkt 67a). Świadczenie urlopowe jest w całości opodatkowane.

ZFŚS a świadczenie urlopowe – porównanie dla firmy poniżej 50 etatów

przewiń →

Cecha Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych Świadczenie urlopowe
Podstawa Ustawa o ZFŚS i regulamin funduszu Ustawa o ZFŚS (art. 3 ust. 4–6)
Warunek wypłaty Kryterium socjalne (sytuacja życiowa, rodzinna, materialna) Urlop wypoczynkowy obejmujący co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych, raz w roku
Wysokość Według regulaminu, w ramach odpisu (przy funduszu dobrowolnym – dowolna) Maksymalnie odpis podstawowy – 2943,23 zł w 2026 r., proporcjonalnie do etatu
Składki ZUS Zwolnione (przy kryterium socjalnym) Zwolnione (do wysokości odpisu podstawowego)
PIT Zwolnienie do 1000 zł rocznie Opodatkowane w całości
Administracja Rachunek bankowy, regulamin, komisja socjalna, oświadczenia, RODO Minimalna – wypłata najpóźniej w ostatnim dniu przed urlopem
Elastyczność Duża – można różnicować świadczenia Żadna – każdemu uprawnionemu tyle samo (proporcjonalnie do etatu)

Regulamin ZFŚS i komisja socjalna

Zasady wykorzystania funduszu określa regulamin uzgodniony z zakładową organizacją związkową, a jeśli jej nie ma – z pracownikami wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów. Dobry regulamin zawiera: katalog osób uprawnionych (pracownicy, ich rodziny, emeryci i renciści – byli pracownicy), katalog świadczeń, progi dochodowe i wysokość dofinansowania w każdym progu, tryb składania wniosków, wzór oświadczenia o sytuacji materialnej oraz zasady przetwarzania danych osobowych. Komisja socjalna nie jest obowiązkowa, ale w firmach powyżej 50 osób porządkuje decyzje i chroni pracodawcę przed zarzutem uznaniowości.

Prowadzimy obsługę ZFŚS dla klientów outsourcingu kadr i płac: naliczenie i korekta odpisu, regulamin z progami dochodowymi, rozliczenie świadczeń na liście płac (zwolnienia z ZUS i limit 1000 zł PIT) oraz przegląd oświadczeń zgodnie z RODO.