Co zmienia się 1 stycznia 2027 r.
Ostatni etap reformy zwolnień lekarskich (ustawa z 18 grudnia 2025 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 26) wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. i dotyczy osób, które mają więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia chorobowego: dwa etaty, etat i zlecenie z pełnymi składkami, etat i własną działalność. Do końca 2026 r. zwolnienie lekarskie obejmuje wszystkie tytuły naraz – pracownik, który z powodu złamanej nogi nie może pracować na magazynie, nie może też legalnie prowadzić księgowości zdalnie na drugim etacie. Od 2027 r. lekarz będzie mógł, na wniosek ubezpieczonego, wystawić zwolnienie tylko z jednego tytułu, jeśli stan zdrowia pozwala wykonywać drugą pracę.
Druga zmiana jest mniej widoczna, ale dla rozliczeń ważniejsza: niezależnie od liczby tytułów obowiązuje jeden okres zasiłkowy – 182 dni (270 dni w ciąży i przy gruźlicy) liczone łącznie dla wszystkich pracodawców i płatników. Poniżej zasady, przykłady i to, co dział kadr musi przygotować jeszcze w grudniu.
przewiń →
| Zagadnienie | Do 31 grudnia 2026 r. | Od 1 stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Zakres zwolnienia | Jedno e-ZLA obejmuje wszystkie tytuły, lekarz wystawia je na każdego płatnika | Na wniosek ubezpieczonego lekarz może wystawić zwolnienie tylko z jednego tytułu, jeżeli stan zdrowia pozwala wykonywać pozostałą pracę |
| Praca u drugiego pracodawcy w czasie L4 | Niedozwolona – utrata prawa do świadczenia za cały okres | Dozwolona w zakresie tytułu nieobjętego zwolnieniem |
| Okres zasiłkowy | Liczony odrębnie dla każdego tytułu | Jeden wspólny okres: 182 lub 270 dni dla wszystkich tytułów, dni pokrywające się liczone raz, przerwa do 60 dni nie przerywa okresu |
| Informacja dla pracodawcy | Każdy płatnik widzi e-ZLA w PUE/eZUS | Płatnik nieobjęty zwolnieniem nie widzi go w systemie – ubezpieczony ma obowiązek go poinformować |
| Podstawa wymiaru świadczenia | U każdego płatnika odrębnie | U płatnika, z którego tytułu wystawiono zwolnienie |
Jak to działa w praktyce – trzy przykłady
Przykład 1. Dwa etaty. Pani Anna pracuje na pełen etat w sklepie (praca stojąca) i na ćwierć etatu jako księgowa zdalnie. Po operacji kolana lekarz na jej wniosek wystawia zwolnienie tylko na sklep. Przez trzy tygodnie dostaje wynagrodzenie chorobowe ze sklepu i pełne wynagrodzenie za pracę księgowej. Dni zwolnienia liczą się do wspólnego okresu zasiłkowego – jeśli za pół roku zachoruje „na oba etaty", do limitu 182 dni zostanie jej o 21 dni mniej.
Przykład 2. Etat i działalność. Pan Marek ma etat w produkcji i jednoosobową działalność (doradztwo), z której opłaca dobrowolną składkę chorobową. Zwolnienie selektywne na etat pozwala mu legalnie wystawiać faktury z działalności w czasie choroby. Do końca 2026 r. taka faktura oznaczałaby utratę zasiłku za cały okres – od 2027 r. jest dozwolona, ale tylko wtedy, gdy zwolnienie wystawiono wyłącznie na etat. Zwolnienie „na wszystkie tytuły" nadal wyklucza pracę zarobkową.
Przykład 3. Pracownik ukrywa drugie L4. Pani Ewa ma etat u dwóch pracodawców. U pierwszego bierze zwolnienie selektywne, drugiego nie informuje i pracuje normalnie. Drugi pracodawca nie widzi e-ZLA w eZUS, więc nie wlicza dni do okresu zasiłkowego. Gdy po kilku miesiącach pani Ewa zachoruje u obu, ZUS zsumuje okresy i może się okazać, że prawo do zasiłku wyczerpało się wcześniej, niż drugi pracodawca zakładał – a wypłacone wynagrodzenie chorobowe i zasiłek trzeba skorygować. Odpowiedzialność za brak informacji ponosi ubezpieczona, ale korekty robi dział kadr.
Jeden okres zasiłkowy – zasady liczenia
- Do limitu 182 (270) dni wlicza się dni niezdolności do pracy ze wszystkich tytułów; dni, w których zwolnienia u dwóch płatników się pokrywają, liczy się raz.
- Okresy niezdolności łączy się, jeżeli przerwa między nimi nie przekracza 60 dni – także gdy kolejna choroba dotyczy innego tytułu.
- Po wyczerpaniu wspólnego limitu prawo do zasiłku kończy się u wszystkich płatników jednocześnie; dalszą ochronę daje świadczenie rehabilitacyjne.
- Wynagrodzenie chorobowe za pierwsze 33 dni (14 dni po 50. roku życia) nadal nalicza każdy pracodawca odrębnie w swoim roku kalendarzowym – ale dni te wliczają się do wspólnego okresu zasiłkowego.
- Podstawę wymiaru świadczenia ustala się wyłącznie u płatnika, z którego tytułu wystawiono zwolnienie – wynagrodzenie z drugiego tytułu nie wchodzi do podstawy.
Co kadry muszą przygotować przed 1 stycznia 2027 r.
- Oświadczenie o innych tytułach do ubezpieczenia chorobowego – do onboardingu i jednorazowo dla obecnych pracowników, z obowiązkiem aktualizacji przy każdej zmianie.
- Zapis w regulaminie pracy (albo w informacji o warunkach zatrudnienia) o obowiązku i terminie zgłaszania zwolnień selektywnych u innego płatnika; zmiana regulaminu wchodzi w życie po 2 tygodniach od podania do wiadomości.
- Ewidencja okresu zasiłkowego w systemie kadrowym uwzględniająca dni zwolnień u innych płatników, o których firma wie – z adnotacją o źródle informacji (oświadczenie pracownika, zaświadczenie z ZUS).
- Tryb weryfikacji: w razie wątpliwości pracodawca może wystąpić do ZUS o informację o okresach niezdolności do pracy ubezpieczonego; warto opisać, kto i kiedy to robi.
- Dostosowanie zakresu pracy – pracownik na zwolnieniu selektywnym u innego płatnika pracuje u Ciebie na normalnych zasadach, ale jeśli zgłasza ograniczenia zdrowotne, rozważ konsultację z lekarzem medycyny pracy (badanie kontrolne nie jest wymagane, bo nie było niezdolności do pracy u Ciebie).
- Komunikat dla pracowników – krótka informacja, że od 2027 r. mogą wnioskować do lekarza o zwolnienie z jednego tytułu, i że o takim zwolnieniu u innego płatnika muszą poinformować firmę.